[Thế giới-Tamnhin.net] - Obama tái cân bằng quan hệ với chuyến công du Châu Á
Sau nhiều lần trì hoãn, cuối cùng Tổng thống Mỹ Barack Obama đã quyết định thăm Châu Á vào cuối tháng 4/2014. Thời gian qua do tình hình nội bộ Mỹ trục trặc, nhất là mâu thuẫn giữa hai đảng dẫn tới Chính phủ hết kinh phí phải đóng cửa hơn hai tuần. Điều này đã tác động không nhỏ tới vai trò và uy tín của Mỹ đối với Khu vực Châu Á.
Châu Á luôn là điểm đến quan trọng của các Tổng thống Mỹ, bởi lẽ Mỹ có lợi ích chiến lược rất lớn. Khu vực này vừa có các đồng minh quan trọng vừa có đối thủ lớn của Mỹ là Trung Quốc. Bởi vậy, các thời Tổng thống Mỹ trước đây như Clinton, Bush đều tỏ ra coi trọng Châu Á. Kể từ khi Mỹ thực hiện chiến lược “Trở lại Châu Á -Thái Bình Dương” và “Tái cân bằng Châu Á”, thì Khu vực này, nhất là vùng Đông Bắc Á càng trở nên quan trọng với Mỹ.  Tổng thống Mỹ Barack Obama sẽ có chuyến công du 4 nước Châu Á vào cuối tháng 4/2014 Tổng thống Obama ngay sau khi lên nắm quyền năm 2009, đã có chuyến công du 4 nước Châu Á từ 13 tới 19/11/2009 tới là Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và Mông Cổ. Tiếp đó, ngay khi đắc cử Nhiệm kỳ thứ hai, Tổng thống Obama đã sang thăm Thái Lan, Mianma và Campuchia từ 17/11 – 20/11/2012 để chứng tỏ Mỹ thực sự là đối tác tin cậy của các nước trong khu vực. Chuyến thăm Châu Á lần này của ông Obama diễn ra trong bối cảnh quan hệ căng thẳng Trung – Nhật tăng lên, nhất là sự kiện Trung Quốc lập “Khu vực nhận dạng máy bay trên không Biển Hoa Đông” (ADIZ) vào tháng 11/2013. Quan hệ giữa hai đồng minh của Mỹ là Nhật Bản và Hàn Quốc bị trục trặc do tranh chấp chủ quyền biển đảo. Trong khi đó, quan hệ “Liên Triều” trở nên căng thẳng khi Bắc Triều Tiên liên tục thử vũ khí tên lửa đe dọa an ninh khu vực. Ngoài ra, mâu thuẫn nội bộ Mỹ tăng lên đã tác động không nhỏ tới uy tín và vai trò của Mỹ trong khu vực, nhất vào tháng 10 năm 2013, Chính phủ Mỹ phải đóng cửa các cơ quan trong thời gian hai tuần do hai Đảng không thỏa thuận được với nhau về vấn đề ngân sách. Sự kiện này buộc Tổng thống Obama phải hủy bỏ chuyến thăm Châu Á đã định và vắng mặt trong Hội nghị thượng đỉnh không chính thức APEC lần thứ 21 vào ngày 7/10/2013 tại Indonexia. Đây là tổn thất lớn ngoại giao, làm cho uy tín của Mỹ trong khu vực bị suy giảm. Nhân cơ hội này, Trung Quốc đã tận dụng hết mức để phát huy vai trò và hình tượng quốc tế của mình tại APEC. Chủ tịch Tập Cận Bình được ví như “ngôi sao” nổi lên ở APEC và ASEAN trong khi hình ảnh Mỹ bị lu mờ do Tổng thống Obama hủy bỏ chuyến đi Châu Á. Kể từ khi đó, Trung Quốc tỏ ra lấn lướt Mỹ trong khu vực, vừa qua Mỹ lại cho rằng Trung Quốc đã đứng về phía Nga trong sự kiện sáp nhập Crưm vào Nga mà dư luận đánh giá Mỹ và Phương Tây đã bị thua một nước cờ. Để phát huy vai trò của mình trong khu vực, Mỹ đã cử Phó Tổng thống Joe Biden thăm Trung Quốc hai ngày từ 4/12 – 5/12/2013 nhằm xoa dịu tình hình. Tiếp đó, Tổng thống Obama phải “xuất quân” để lấy lại uy tín với các nước Châu Á sau khi hủy bỏ chuyến thăm và dự Hội nghị thượng đỉnh APEC tháng 10/2013. Để chuẩn bị cho chuyến công du Châu Á vào cuối tháng 4/2014, ngay đầu tháng 4/2014 Mỹ lần đầu tiên đã tổ chức Hội nghị phi chính thức Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ với Bộ trưởng quốc phòng các nước ASEAN tại Honolulu do Mỹ chủ trì, đồng thời cử Bộ trưởng Quốc phòng Chuck Hagel thăm ba nước Nhật Bản, Trung Quốc và Mông Cổ từ từ 5/4 tới 8/4/2014. Đây là chuyến công du Châu Á lần thứ 4 của Chuck Hagel kể từ khi nhậm chức. Ngày 6/4, phát biểu tại căn cứ Yokota, Hagel cam kết tăng thêm 2 tàu Khu trục đánh chặn lớp Aegis và tới năm 2017, nâng tổng số lên 7 chiếc ở Nhật Bản. Tiếp đó, ngày 7/4, Hagel đã thăm Trung Quốc, tại đây ông đã lên tàu sân bay “Liêu Ninh” thăm quan, sau đó thăm Mông Cổ. Trong khi đó, tại Washington, Mỹ tổ chức cuộc gặp gỡ các đặc phái viên chuyên trách vấn đề Triều Tiên giữa ba nước Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc ngày 7/4/2014 để thảo luận vấn đề Triều Tiên và chuẩn bị cho Hội nghị lần thứ 6 Bộ trưởng quốc phòng ba nước từ 17/4 – 18/4/2014. Đáng lưu ý là trong chuyến công du lần này, ngoài hai nước đồng minh là Nhật Bản và Hàn Quốc, thì Malayxia và Philippin là chặng tiếp theo của ông Obama, trong đó Philippin thời gian qua đã đối đầu gay gắt với Trung Quốc ở Biển Đông và cho phép Mỹ trở lại căn cứ quân sự Subic và Clark. Người phát ngôn Nhà Trắng ngày 4/4/2014 nói chuyến công du Châu Á của Tổng thống nhằm thể hiện cam kết của Mỹ với các nước trong Khu vực về các lĩnh vực ngoại giao, kinh tế và an ninh. Dư luận các nước cho rằng thời gian qua Trung Quốc tỏ ra lấn lướt Mỹ trong khu vực, thách thức Chiến lược “Trở lại Châu Á – Thái Bình Dương” và “Tái cân bằng Châu Á” của Mỹ, nên Obama muốn khẳng định cam kết của Mỹ đối với các nước và chứng tỏ Chiến lược của Mỹ trong khu vực không vì tình hình nội bộ Mỹ mà lơi lỏng./. Kiều Tỉnh |
0 nhận xét: