Văn hóa người Khmer luôn gắn bó với những ngôi chùa Linh thiêng dưới mái chùa quê Đồng bào Khmer đang sinh sống rải rác ở nhiều tỉnh, thành khu vực Nam bộ. Trong đó, đông đảo nhất là các tỉnh Trà Vinh, Sóc Trăng, Tây Ninh, An Giang… với những cụm dân cư đông đúc lâu đời. Và, trong sinh hoạt văn hóa của đồng bào, chùa chính là nơi có ý nghĩa quan trọng nhất. Với người Khmer, mái chùa không đơn giản chỉ là nơi để mọi người sinh hoạt tôn giáo mà còn là nơi để rèn luyện tinh thần, học tập, giao lưu và gặp gỡ nhau. Và, đạo Phật cũng không đơn thuần chỉ là một thứ đạo được đông đảo người Khmer tin theo, mà còn là một nét văn hóa của đồng bào. Hòa thượng Chau Ty (72 tuổi) ở Svây So thuộc xã Núi Tô (Tri Tôn, An Giang) cho biết, trong những ngày Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây, hầu hết người Khmer ở đây đều đến chùa. Từ những em nhỏ cho tới cụ già, mọi người đều ăn mặc đẹp, dắt tay nhau tới chùa để nghe hòa thượng và các sư sãi trong chùa đọc kinh lá. Rồi, những câu chuyện thăng trầm, vui buồn và tốt đẹp của cộng đồng người Khmer trong suốt 1 năm qua cũng được ghi chép đầy đủ vào các bộ kinh lá tiếp theo để truyền cho hậu thế. Ở vùng Tri Tôn này, có nhiều ngôi chùa Khmer có tuổi đời gần 200 tuổi với những bộ kinh lá hơn trăm tuổi, ghi lại rất nhiều giai đoạn thăng trầm và biến động của cộng đồng. Bên cạnh đó, những ngày tết Chôl Chnăm Thmây tại các ngôi chùa ở vùng núi Thất Sơn này thường tổ chức cúng lễ và cầu nguyện. Mọi người cầu mong Đức Phật ban cho những điều tốt đẹp, sức khỏe, an lành và hạnh phúc. Vì vậy, dịp tết cổ truyền hầu như tất cả các ngôi chùa Khmer ở đây đều được trang hoàng lộng lẫy và rực rỡ. Do Tết cổ truyền diễn ra trong 3 ngày liền nên ở chùa những ngày này, cộng đồng người Khmer chủ yếu là những người trẻ sẽ tham gia múa hát và chơi những trò chơi truyền thống như hát dùkê, múa rômvông… để mọi người có cơ hội tìm hiểu, yêu thương nhau hơn. Và, hầu như tất cả những khu dân cư người Khmer mà chúng tôi đã đi qua ở khắp miệt Nam bộ này đều chắc chắn có một ngôi chùa. Từ lúc sinh ra, đứa bé đã được đưa lên chùa làm lễ. Hàng năm, vào ngày tết cổ truyền chúng cũng được người thân đưa tới chùa để sinh hoạt văn hóa cộng đồng, rồi lớn lên, đi học, làm lễ cưới cũng đều phải tới chùa. Cuối cùng, khi yên nghỉ với đất Mẹ, người Khmer cũng chôn thi thể người quá cố ở một góc trong khuôn viên chùa. Có thể nói, suốt cả vòng đời của người Khmer luôn gắn bó chặt chẽ và mật thiết với ngôi chùa ở nơi mình sinh sống. Hướng về cội nguồn Có rất ít tài liệu nói về nguồn gốc của người Khmer vùng Nam bộ ngày nay nhưng theo những nhà nghiên cứu như Vương Hồng Sển, Sơn Nam thì người Khmer được coi là chủ nhân đầu tiên của mảnh đất Nam bộ này. Cách đây khoảng hơn 900 năm, đồng bào người Khmer thường sinh sống rải rác ở các vùng lãnh thổ cao dọc theo hệ thống sông Tiền, sông Hậu ở vùng Trà Vinh, Sóc Trăng. Sau nhiều những thăng trầm và biến động của lịch sử, ngày nay, đồng bào người Khmer đã di chuyển và sinh sống ở nhiều tỉnh, thành khác như đã nói ở trên. Chính vì thế, mặc dù không có phong tục hành hương về quê cũ nhưng ngày tết Chôl Chnăm Thmây hàng năm cũng là thời điểm để người Khmer nhớ về nguồn cội của mình. Như gia đình ông La Hon (67 tuổi) ở xã Biên Giới (Châu Thành, Tây Ninh) cho biết, mặc dù ông sinh ra và lớn lên ở đây nhưng nguồn gốc của người Khmer vùng này lại ở dưới miệt Nam bộ. Hồi bé, ông có nghe các cụ lớn tuổi trong phum kể lại rằng, cách đây cả trăm năm, có một số người Khmer vì cuộc sống mưu sinh đã ngược dòng Mêkông, tìm sang tận vùng Biển Hồ bên Campuchia sinh sống. Sau đó, cũng lại vì những biến động của xã hội, mọi người lại theo nhau tìm về vùng biên giới này để định cư. Sau nhiều năm, hơn một trăm gia đình người Khmer ở xã Biên Giới hiện nay đã có cuộc sống ổn định và hầu như không còn ai nghĩ đến chuyện di cư như cha ông mình nữa. Mặc dù vậy, trong những ngày tết truyền thống như tết Chôl Chnăm Thmây, nhiều người già cũng muốn tìm về cố hương, về cội nguồn. Vậy nhưng, do đã di chuyển qua nhiều nơi, sống qua nhiều năm tháng nên không ai biết chính xác cội nguồn của mình ở đâu, chỉ nghe kể lại ở một ngôi làng nhỏ nằm ven bờ sông dưới miền Tây mà thôi. Còn về cội nguồn của người Khmer ở vùng Nam bộ, dù chưa có tài liệu nào nghiên cứu chính xác nhưng theo những gì mà chúng tôi được biết thì đồng bào đã sinh sống ở đây từ rất lâu. Giải thích về điều này, một vị sư cao tuổi ở chùa Âng nằm trên địa bàn TP. Trà Vinh (Trà Vinh) cho biết: Thực sự, do không có nhiều tài liệu về lịch sử hình thành và phát triển của người Khmer nhưng chúng tôi có thể khẳng định, người Khmer đã sinh sống ở đây khoảng một ngàn năm rồi. Ngay như ngôi chùa này, ngôi chùa được coi là lâu đời nhất của người Khmer cũng đã có tuổi đời hơn 900 năm. Trải qua rất nhiều lần trùng tu, phát triển nhưng vị trí xây dựng và kiến trúc cơ bản cũng như nét đặc trưng thì hầu như được giữ nguyên vẹn. Do đây là nơi lưu giữ nhiều di vật cổ của người Khmer nên những ngày tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây, đồng bào ở các nơi tìm đến dâng lễ, cầu an rất đông, có khi tới cả ngàn người. Có thể nói, dù không có nhiều tài liệu ghi chép nhưng nhờ có những công trình kiến trúc mà đặc biệt là chùa chiền và tín ngưỡng Phật giáo dòng Nam tông, những giá trị văn hóa và lịch sử của người Khmer cũng còn lưu giữ lại được ít nhiều. Qua đó, giúp đồng bào hiểu thêm về nguồn gốc cũng như phong tục tập quán của cộng đồng mình. Điều này cũng giải thích vì sao mà trải qua nhiều biến động, những nét văn hóa cổ truyền của cộng đồng người Khmer vẫn luôn được duy trì và phát triển cho tới ngày nay. | Tết là dịp thắt chặt tình đoàn kết Càng ngày Tết Chôl Chnăm Thmây càng được đồng bào Khmer mừng đón trong sự quan tâm, chăm lo và thắm tình đoàn kết. Tết cổ truyền của người Khmer vừa là nét riêng cổ truyền của đồng bào, vừa góp phần làm đa dạng và phong phú nền văn hóa đặc sắc Việt Nam. Đồng bào Khmer dù sống ở đâu cũng tích cực tham gia CVĐ "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”, góp phần tích cực xây dựng nông thôn mới và đô thị văn minh. Các sư sãi, acha Phật giáo Nam tông Khmer cũng có những đóng góp tích cực vào sự nghiệp đoàn kết dân tộc, gắn bó và đồng hành cùng dân tộc trong mái nhà chung Giáo hội Phật giáo Việt Nam - một thành viên tích cực của MTTQ Việt Nam. Đón Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm nay, đồng bào Khmer nhận được sự quan tâm, thăm hỏi, chúc mừng từ Đảng, Nhà nước, Chính phủ, MTTQ Việt Nam và các cơ quan, ban ngành Trung ương và địa phương. Trong thư chúc mừng Tết Chôl Chnăm Thmây 2014, Chủ tịch UBTƯMTTQ Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân đã viết: "Đón mừng Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây, tôi mong rằng các vị sư sãi, acha, cùng toàn thể đồng bào dân tộc Khmer tiếp tục có những đóng góp tích cực hơn nữa vào sự nghiệp xây dựng khối Đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc để mỗi gia đình ngày một hạnh phúc hơn, đất nước giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Cùng nhiều cơ quan, ban ngành khác ở Trung ương và các địa phương, UBTƯMTTQ Việt Nam đã có những đoàn công tác đến thăm, tặng quà và chúc Tết Chôl Chnăm Thmây đồng bào Khmer Nam bộ. Tại Sóc Trăng, Phó Chủ tịch Lê Bá Trình đã động viên các vị sư sãi, achar, cán bộ người Khmer phát huy hơn nữa tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc, vận động, tuyên truyền đồng bào thực hiện tốt chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước để góp phần thúc đẩy và thắt chặt khối Đại đoàn kết toàn dân tộc. Phó Chủ tịch Trương Thị Ngọc Ánh đã dự lễ đón Tết cổ truyền của dồng bào Khmer tại chùa Candaransi (Q.3, TP.HCM). Tại đó, Thượng tọa Danh Lung - trụ trì chùa Candaransi đã nói rằng, chư tăng, giáo phẩm, bà con phật tử và đồng bào rất vui vì được đón Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây trong sự chung vui, chia sẻ, quan tâm của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Mặt trận. PV | Ứng Hòa |
0 nhận xét: