[Xã hội-Hà Nội Mới] - Không thể để “trắng đồng”

(HNM) - Trong khi thời gian dành cho khung sản xuất vụ xuân đang dần khép lại thì một số người dân ở thôn Trường Xuân, xã Xuân Dương và thôn Đàn Viên, xã Cao Viên (huyện Thanh Oai) vẫn phản ánh với Báo Hànôịmới về những vướng mắc trong thực hiện dồn điền, đổi thửa (DĐĐT). Đây là những điểm "nóng" khiến các cơ quan chức năng huyện Thanh Oai khá vất vả trong việc tháo gỡ vướng mắc khi tiến độ cấy vụ xuân đã quá muộn.

Nhùng nhằng dồn điền, đổi thửa Theo nguồn tin người dân cung cấp, phóng viên Báo Hànôịmới đã về thôn Trường Xuân, xã Xuân Dương. Đại diện người dân (đề nghị giấu tên) cho biết: Phương án DĐĐT đầu tiên được người dân ủng hộ là dồn ruộng theo phương thức "cuốn chiếu". Ít ngày sau phương án bị thay đổi, theo đó thôn Trường Xuân bị chia về khu vực có nhiều ruộng trũng sâu, không thuận lợi canh tác như cánh đồng U Bò 1, U Bò 2, Chuôm Đồng… nên người dân phản đối quyết liệt. Do vậy, Ban chỉ đạo DĐĐT của xã thực hiện phương án dồn ruộng theo hiện trạng cũ, thế nhưng người dân vẫn không gắp phiếu chia ruộng vì việc san gạt ruộng thực hiện không tốt, việc thiết kế và đắp bờ vùng không có sự bàn bạc của người dân mà do cán bộ xã tự làm… Bên cạnh đó, để có đất làm giao thông nội đồng, người dân đề nghị khấu trừ vào quỹ đất 2 của xã thay vì mỗi sào ruộng bị "xắn" ra 21m2… Song, đề nghị này cũng không được chấp thuận. Mạ già đang chờ cấy ở xã Cao Viên. Khác với thôn Trường Xuân, bà con thôn Đàn Viên (Cao Viên) bất bình vì mặc dù người dân đã gắp xong phiếu chia ruộng, khung thời vụ đã hết mà địa phương vẫn chưa giao được ruộng cho dân. Ông Lê Xuân Măng, thôn Đàn Viên cho biết: "Nhùng nhằng" ở đây là do phương án DĐĐT chưa được các cấp phê duyệt nhưng xã và thôn đã vội vã triển khai, buộc người dân thực hiện. Hơn nữa, nhà thầu khi triển khai làm giao thông, thủy lợi nội đồng và san gạt ruộng không thực hiện đúng phương án đã công khai đến người dân. Sau khi gắp phiếu chia ruộng, người dân vẫn còn nhiều thửa ở các xứ đồng khác nhau nên việc DĐĐT không mang lại hiệu quả… Tình trạng này không chỉ tồn tại ở riêng thôn Đàn Viên mà 5 thôn còn lại của xã Cao Viên cũng trong tình cảnh tương tự. Đáng lo là thời điểm này mạ đã già, nhưng chưa được cấy, do vậy năng suất vụ này chắc sẽ giảm. Diễn giải của "người trong cuộc" "Mang" bức xúc của người dân thôn Trường Xuân đến UBND xã Xuân Dương, chúng tôi nhận thấy cả guồng máy ở đây khá tất bật với công việc. Mãi đến khoảng 12h trưa chúng tôi mới gặp được Chủ tịch UBND xã Xuân Dương Hoàng Bá Long, khi ông vừa từ ngoài đồng trở về. Về những thắc mắc của người dân, ông Long cho biết: Trước kia, ruộng của các thôn xâm canh nhau và đồng đất của xã có nhiều khu trũng. Do đó, khi dồn ruộng theo vùng sản xuất của từng thôn thì ruộng trũng được phân bổ theo tỷ lệ: Thôn Xuyên Dương có 70/160 mẫu; thôn Vân Đồng hơn 22 mẫu/hơn 66 mẫu và thôn Trường Xuân có hơn 106 mẫu/hơn 335 mẫu. Với tỷ lệ ấy, người dân thôn Trường Xuân cho rằng ruộng sâu của họ là quá lớn nên không đồng ý (lúc này 2 thôn còn lại của xã đã gắp xong phiếu chia ruộng). Vì vậy, theo nguyện vọng của người dân, hiện nay chỉ dồn ruộng nhỏ thành ruộng lớn, vị trí ruộng của các thôn vẫn xâm canh như trước đây. Trước những thắc mắc của người dân, huyện Thanh Oai đã chỉ đạo xã Xuân Dương thuê máy san ruộng và làm đất cấy cho xã viên, đồng thời thành lập tổ công tác xác minh toàn bộ diện tích dùng vào việc đắp bờ vùng bờ thửa, đất quy hoạch nghĩa trang, bãi rác (có sự tham gia của người dân). Qua kiểm tra thực tế cho thấy mỗi sào phải góp 20,5m2 đất, chênh với số liệu 21m2 mà xã đã công bố là do một số bờ ngang xã đắp rộng trên 1m, trong khi đại diện xã viên đề nghị chỉ để mặt bờ ngang rộng 0,5m. Việc tổ chức gắp phiếu chia ruộng cho người dân được tổ chức trong nhiều ngày, song tính đến trưa 14-3 vẫn còn 41/712 hộ chưa gắp phiếu, trong khi đó 2 thôn còn lại bà con đã cấy xong. Rời điểm "nóng" Xuân Dương, chúng tôi đến xã Cao Viên. Giải thích về những thắc mắc của người dân thôn Đàn Viên, ông Nguyễn Đăng Phượng, Bí thư Đảng ủy, Trưởng ban Chỉ đạo DĐĐT xã Cao Viên cho biết: Việc đào đắp bờ vùng bờ thửa được các thôn làm đồng loạt từ tháng 10-2013 không gặp trở ngại nào. Khó khăn chỉ nảy sinh khi thực hiện việc san gạt ruộng. Do đồng đất Cao Viên không bằng phẳng nên theo báo cáo kinh tế kỹ thuật đào đắp giao thông thủy lợi nội đồng lập lần đầu, thôn Đàn Viên xây dựng phương án đào, đắp đất các tuyến đường, đào đắp kênh mương, vận chuyển đất và san trả toàn bộ mặt ruộng với giá trị thực hiện hơn 1 tỷ đồng. Tuy nhiên, phương án này không được huyện Thanh Oai phê duyệt vì giá trị lớn, vượt định mức trong gói hỗ trợ của ngân sách thành phố và huyện. Vì vậy, thôn Đàn Viên lập một báo cáo khác thay thế, theo đó phần việc này chỉ có nội dung "đào, đắp đất và san gạt tại chỗ các tuyến đường từ 20 đến 30m" với chi phí giảm xuống còn gần 500 triệu đồng. Hiện nay việc san gạt ruộng vẫn đang được triển khai theo đúng báo cáo kinh tế kỹ thuật trước đây. Về việc sau DĐĐT, người dân thôn Đàn Viên vẫn còn nhiều thửa ruộng ở các xứ đồng khác nhau, ông Phượng giải thích, là bởi diện tích canh tác của thôn Đàn Viên gồm đất màu và đất trồng lúa, nhưng lần DĐĐT này chỉ thực hiện với đất lúa, còn đất trồng màu vẫn được giữ nguyên. Bên cạnh đó, một diện tích lớn đất trồng lúa đã có quyết định thu hồi của UBND tỉnh Hà Tây (cũ) để thực hiện dự án từ năm 2007 nên cũng không đưa vào kế hoạch DĐĐT. Do đó, nếu tính tổng diện tích đất canh tác thì sau DĐĐT sẽ vẫn còn những hộ có đến 3-4 thửa (thực trạng đang là 4, 5 thửa/hộ). Hiện xã Cao Viên vẫn đang tập trung san gạt ruộng và vận động, tuyên truyền để sớm chia được ruộng cho người dân. Tháo gỡ thế nào? Làm việc với lãnh đạo huyện Thanh Oai và các xã nói trên, chúng tôi đều nhận được khẳng định, các địa phương đều thực hiện phương án DĐĐT theo đúng hướng dẫn của cấp trên và đều được phê duyệt đúng quy định. Tuy vậy, những vướng mắc vẫn không ngừng nảy sinh, cán bộ thôn, xã không giải quyết nổi. Để tháo gỡ những phức tạp này, lãnh đạo huyện Thanh Oai đã nhiều lần họp cùng dân, lắng nghe ý kiến của người dân để tìm cách "hóa giải" vấn đề. Do đó, phương án DĐĐT của xã Xuân Dương cũng được thay đổi theo mong muốn của bà con. Và cũng theo nguyện vọng của người dân, huyện Thanh Oai đang xây dựng kênh và hệ thống cống điều tiết kênh tiêu nước cho xã Xuân Dương; đồng thời, quyết định cho xây dựng một trạm bơm tiêu phục vụ toàn bộ diện tích đồng trũng thuộc khu vực thôn Trường Xuân. UBND huyện sẽ hỗ trợ năng suất lúa tại khu vực đồng sâu của thôn Trường Xuân khi úng ngập mất mùa và hỗ trợ kinh phí san gạt ruộng vùng cao cục bộ của thôn này. Bí thư Huyện ủy Thanh Oai Phùng Thị Hồng Hà khẳng định: Trong quá trình thực hiện DĐĐT, những nơi làm sai, còn thiếu sót đều được Ban chỉ đạo DĐĐT huyện kịp thời nhắc nhở, rút kinh nghiệm. Khi gặp vướng mắc, các xã đều báo cáo, đề xuất hướng giải quyết và huyện Thanh Oai đã đáp ứng tối đa yêu cầu của người dân với phương châm khẩn trương giao ruộng để bà con cấy kịp thời vụ. Những địa phương chưa giao được ruộng sẽ phải tiếp tục vận động, tuyên truyền. Trường hợp người dân không nhận ruộng, sẽ giao cho tập thể sản xuất, không để "trắng" ruộng. Một vài trường hợp quá khích nếu có hành vi cản trở, gây rối trật tự sẽ bị xử lý theo quy định… Thực tế trên cho thấy khi triển khai DĐĐT, một số địa phương chưa thật sự chú trọng đến công tác tuyên truyền, nhiều nội dung và nhất là sự thay đổi phương án chưa kịp thời giải thích để người dân "thông". Do vậy, đã phát sinh một số tồn tại vướng mắc chưa khắc phục được ngay, hậu quả là những địa phương cấy ngoài khung thời vụ đang phải đối mặt với nguy cơ năng suất lúa giảm.